1-Anemi(kansızlık) nedir? Çocuklarda görülen kansızlık tipleri nelerdir?
Kansızlık, kan değerlerinin yaş ve cinsiyete göre belirlenen sınırların altında olmasıdır. Çocuklarda en sık görülen kansızlık tipi demir eksikliği anemisidir. Bununla birlikte B12 vitamini eksikliği, folik asit eksikliği, talasemiler, kan hücrelerinin yapım eksikliğine bağlı anemi sık görülen diğer anemi tipleridir.
2-Hangi yaş grubunda daha sık kansızlık görülür ve hangi bulgularla ortaya çıkar?
Her yaş grubunda kansızlık ortaya çıkabilir. En sık 4 ay ile 3 yaş arasında görülür. Adölesan (ergenlik) dönemde kızlarda ortaya çıkabilir. Bu dönemlerin ortak özelliği hızlı büyüme ve yetersiz demir alımıdır. Başlıca bulgular: Solukluk, çabuk yorulma, toprak yeme, tırnakların kırılması, saçların dökülmesi, gelişim geriliği, huzursuzluk ve uyku düzeninde bozulma, sık hastalanma ve zeka geriliğidir.
Kansızlık; Önlenebilir zeka geriliğinin önemli bir sebebidir. Özellikle ilk bir yıl çocuklarda beyin gelişiminin en hızlı olduğu dönemdir. Bu dönemde kansızlık açısından çocukların dikkatli bir şekilde takip edilmesi gerekir.
3-Demir eksikliği gelişimini önlemek için bebeklik döneminden itibaren beslenme nasıl olmalıdır ve demir açısından zengin içeriğe sahip besinler nelerdir?
Her bebek ilk 6 ay mutlaka anne sütü ile beslenmelidir. Hatta mümkünse 2 yaşına kadar anne sütüne devam edilmesi gerekir. Annede eğer kansızlık varsa demir ilacı kullanması anne sütünden bebeğe de geçeceğinden kansızlık gelişimini engelleyebilir. Ek gıdaya geçilirken bebeğe demirden zengin besinler vermek gerekir; Yumurta sarısı(günde bir tane mutlaka), köfte, bulgur pilavı, nohut, fasulye, mercimek çorbası, tarhana çorbası ve kıymalı sebze yemeği bebeğin ayına uygun bir şekilde verilmelidir.
Bu arada bir yaşından önce inek sütü verilmemelidir. 1 yaşından sonra da dikkatli bir şekilde verilebilir. Ancak inek sütü tüketildiğinde demir eksikliği anemisine sebep olmaktadır.
4-Pekmez kansızlığı tedavi eder mi?
Pekmezin elbette kansızlığa faydası vardır. Ancak tek başına tedavi edecek kadar bir etkisi bulunmamaktadır. Destekleyici etkisinden faydalanmak üzere dut ya da üzüm pekmezi verilebilir. En faydalı olanları eski geleneksel yollarla üretilen dut ya da üzüm pekmezidir.
5-Kansızlık için rutin olarak her çocuğa tahlil yaptırmak gerekir mi? Eğer yaptırmak gerekirse bunun bir zamanı var mıdır?
Yaşamın ilk yılında bir kez mutlaka tam kan sayımına bakmak gerekir. Ülkemizde her bebeğe sağlık bakanlığının önerisiyle zamanında doğmuş olan bebeklere 4. Ayda rutin olarak demir damlası başlanıyor. Eğer bebek zamanından önce(prematüre) doğmuş ise daha erken dönemde başlanır. Bunun sebebi anneden bebeğe geçmiş olan demir deposunun azalmaya başlamasıyla birlikte kansızlık gelişmesidir.
6-Demir eksikliği anemisi hangi laboratuvar bulguları ile teşhis edilir ve nasıl tedavi edilir?
Çocuklarda demir eksikliğini tespit etmek için kan sayımı ve ferritin yani demir deposuna mutlaka bakmak gerekir. Ferritin ve hemoglobin değerinin düşük olması demir eksikliği anemisinin önemli bir göstergesidir.
- Demir eksikliği anemisi olan çocuğun yaşına göre demir damlası ya da şurup şeklinde verilir. Aneminin derecesine göre 3 aya kadar tedaviye devam edilmesi gerekebilir. Eğer 1. Ay sonunda tedaviye yanıt yok ise; ya ilaç yeterli dozda kullanılmamıştır ya da altta yatan farklı bir sebep vardır. Hastanın tekrar değerlendirilmesi gerekir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.